« تفسیر سوره قـدر »

این سوره در«مکّه» نازل شده و دارای 5 آیه است

محتوا و فضیلت سوره: محتوای این سوره چنانکه از نـامش پیداست بیان

نزول قرآن مجید در شب قدر است، و سپس بیان اهمیت شب قدر و برکات

و آثار آن.

درفضیلت تلاوت این سوره از پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله  نقل شده که

فرمود: هر کس آن را تلاوت کند پاداش کسی را دارد کـه ماه رمضـان را

روزه گرفته، و شب قدر را احیا داشته است.

واضح است این همه فضیلت از آن کسی است که می خواند و می فهمد و

به محتوایش جامه عمل می پوشاند، قرآن را بزرگ می شمرد و آیاتش را

در زندگی پیاده می کند.

بسم الله الرحمن الرحیم

به نام خداوند بخشندة بخشایشگر

( آیه 1 )- شب قدر شب نزول قرآن!

از آیـات قـرآن به خـوبی استفاده می شود کـه قـرآن مجید در ماه مبـارک

رمضان نازل شده است: « بقره / 185 » و ظاهر این تعبیر آن است که تمام

قرآن در این ماه نازل گردید.

در نخستین آیة سورة قدر می فرماید: ما آن ( قـرآن ) را در شب قـدر نازل

کردیم.« قدر / 1 »

تعبیر « اِنّا اَنزَلناهُ » ( مـا آن را نـازل کـردیم ) اشـاره به عظـمت این کتـاب

بـزرگ آسـمـانـی اسـت کـه خـداونـد نـزول آن را بـه خـودش نسبت داده

است. نزول آن در شب «‌ قدر » همان شبی که مقدرات و سرنوشت انسانها

در تمام سال در آن شب تعیین می شود دليل ديگري بر سرنوشت ساز بودن

اين كتاب بزرگ آسمانيست. در حديثي از امام صادق عليه السلام  نقل شـده

است كـه فـرمود: «‌ تقديـر مقـدرات در شب نوزدهـم و تحكيم آن در شب

بيست ويكم و امضاء در شب بيست وسوم است ».

( آیه 2 )- در اين آيـه براي بيان عظمت شب قدر، مي فرمايد: « وتو چـه

ميداني شب قدر چيست؟  » اين تعبير نشان مي دهد كه عظمت اين شب بـه

قدري است كه حتي پيامبر با آن علم وسيع و گسترده اش قبل از نزول ايـن

آيات به آن واقف نبود.

( آیه 3 )- و بلافاصله مي گويد: « شب قدر بهتر از هزار ماه است »

بهتر بـودن ايـن شب از هـزار ماه به خاطـر ارزش عبـادت و احيـاي آن شب

است و روايت فضيلت ليله القدر و فضيلت عبـادت آن كـه در كتب شيعه و

اهل سنت فراوان است اين معني را كـاملاً تـأييد مي كند. عـلاوه بـر نـزول

قرآن در اين شب، و نزول بركـات و رحمت الهي در آن سبب مي شود كـه

از هزار مـاه برتر و بالاتر باشد. در بعضي از تفـاسير آمـده است كـه پيغمبر

اكرم صلی الله علیه و آله فرمود: يكي از بني اسرائيل لباس جنگ در تن كرده

بود و هزار ماه از تن بيرون نيـاورد و پيـوسته مشغول ( يا آمادة ) جـهاد في

سبيل الله بود ! اصحاب و يـاران تعجب كردند و آرزو داشتند چنـان فضيلت

و افتخاري براي آنها نيز ميسر مي شد، آيه فوق نازل گشت و بيان كرد كـه

« شب قدر بهتر از هزار ماه است ».

 ( آیه 4 )- سپس به توصيف بيشتري ازآن شب بزرگ پرداخته،مي افزايد

 « فرشتگـان و روح در آن شب به اذن پـروردگـارشـان براي ( تقدير ) هـر

كاري نازل مي شوند ». با توجه به اين كـه « تَنَـزُّلُ » فعل مضارع است، و

دلالـت بر استمـرار دارد روشـن مي شود كـه شب قـدر مخصـوص به زمـان

پيغمبر اكـرم صلی الله علیه و آله و نـزول قرآن مجيد نبوده، بلكه امـري است

مستمر و شبي است مداوم كه درهر سال تكرار مي شود. منظور از « روح »

مخلوق عظيمي است مافوق فرشتگان، چنانچه در حديثي از امام صادق  عليه

السلام  نقل شده است كه شخصي از آن حضرت سئوال كرد: آيـا روح همان

جبرئيل است؟ امـام عليه السلام  در پـاسخ فـرمود: جبرئيـل از ملائـكه است،

و روح اعظم از ملائكه است، مگر خداوند متعال نمي فرمايد: ملائكه و روح

نازل مي شوند؟

منـظور از « مِنْ كُلِّ اَمْرٍ » ايـن است كـه فـرشتگـان براي تقـديـر و تعييـن

سرنوشتها و آوردن هر خير و بركتي در آن شب نازل مي شوند، و هدف از

نزول آنها انجام اين امور است.

  ( آیه 5 )- و در آخـر آيـه مي فـرمـايـد: «شبي است سرشـار از سلامت

( بركت و رحمت ) تا طلوع سپيده »

هم قرآن در آن نازل شد، هم عبـادت و احياء آن معادل هزار مـاه است، هم

خيـرات و بركات الهي در آن شب نـازل مي شود، هم رحمت خاصش شامل

حـال بندگان مي گردد، و هم فرشتگان و روح در آن شب نـازل مي گردند.

بنـابـراين شبي است سرتـاسر سلامت و نور و رحمت از آغـاز تا پايان، حتي

طبق بعضي از روايات در آن شب شيطـان در زنجير است و از ايـن نظـر نيز

شبي سالم و توأم با سلامت است.

« پايان سوره قدر »

* برگزيده تفسير نمونه *

آيت الله مكارم شيرازي

« گوشه ای ازفضیلت ماه مبارک رمضان »

که ماه برکت ورحمت وآمرزش است ونزدخداوند بهترین ماههاست و

روزهـایـش بهترین روزهـا و شبـهایش بهترین شبها و ساعتهایش بهترین

ساعتها است.

دراین ماه نَفَسهای شما ثواب تسبیح و خواب شـما ثـواب عبادت داردو

عملهای شما درآن مقبول است و دعـاهای شما در آن مستجـاب است و

دراین ماه تصّدق کنید بر فقیـران و تعظیم نمائید پیـران خود را و رحم

کنید کودکان خود را و نـوازش نمائید خویشان خود را و نگـاه داریـد

زبانهای خود را از آنچه نبـاید گفت وبپوشید دیده های خود را از آنچه

حـلال نیست و بـاز دارید گوشهای خـود را از آنچه حـلال نیست و بلند

کنید دستهای خود را بدعا در اوقات نمازهای خود زیرا کـه وقت نماز

بهترین ساعتهاست و مستجاب خواهد شد انشاءالله . . .

* در این ماه صلوات و استغفار بسیار باید نمود و لااله الا الله بسیار باید گفت.

* در وقت سحرو افطار سوره قدر بخواند .

* در این مـاه افـطار دهـد روزه داران را اگـرچـه بـچند دانه خـرما یـا

شربتی باشد.

* در وقت افطار تصدق کند.

* خواندن هر شب هزار مرتبه سوره قدر.

* در هر شب سوره دخان را بخواند اگر میسر شود.

* هـر کـه بخـوانـد هر شب از مـاه رمضـان این دعـا را آمـرزیده شود

گـنـاهـان چهـل سـال او کـه رجـوع شـود بـه مفاتیح الجنان( اَللّهُمَّ رَبَّ

شَـهرِرَمضـانَ الَّـذی اَنـزَلـتَ فیـهِ الْقُرانَ، وافتَرَضتَ . . . ) وبسیار اعمال 

دیگر.   

ماه رمـضـان بر تمامی میهمانان خدا مبارک باد

«نهج الفصاحه»

* اگر ايمان در ثريا بود مرداني از فارس بدان مي رسيدند.

* اگر علم به ثريا آويخته بود گروهي از فرزندان فارس بدان مي رسيدند.

* وقتي آخرالزمان فرا رسد مرگ نيكان امت مرا گلچين مي كند.

* وقتي مردي سخني گفت و به اطراف خود نگريست آنسخن در پيش شما

امانت است.

* اگر از كار نيك خود خوشحال و از كار بد خود دلگير مي شوي مؤمني.

* وقتي زنا رواج گيرد زلزله پيدا شود، وقتي حاكمان ستم كنند باران كم

مي شود و وقتي كه به آدميان خيانت شود دشمنان چيره شوند.

* وقتي خشمگين شدي خاموش باش.

* وقتي زني بشوهرش گويدازتوخيري نديده ام اعمال نيكش بي اثرميشود.

* خداوند را ياد كن زيرا او در كارها ياور توست.

* از دنيا چشم بپوش تا خدا تو را دوست دارد و از آنچه در دست مردم

است چشم بپوش تا مردم ترا دوست دارند.

* دو چيز است كه كيفر آن را در دنياميدهند، ظلم وبدرفتاري با پدرومادر.

* چهار چيز را پيش از چهار چيز غنيمت شمار، جواني پيش ازپيري، صحت

پيش از بيماري، توانگري پيش از فقر و زندگي پيش از مرگ.

* بامداد خود را با صدقه آغاز كنيد زيرا بلا از صدقه نمي گذرد.

* چه بد است غذاي عروسي كه ثروتمندان از آن بخورند و فقيران محروم

مانند.

* بهترين امت من دانشمندانند و بهترين دانشمندان امت من بردبارانند.

* بهترين شما كساني هستند كه اخلاقشان بهتر است و با مردم سازگارند و

كسان را با يكديگر سازگاري دهند.

* نمازِ زنِ تنها بيست و پنج بار از نماز جماعت او بهتر است.

* نماز مسواك زده بهتر است از هفتاد نماز مسواك نزده.

* خواب صبحگاهان مانع روزي است.

* اگر به كسي دستور ميدادم كسي را سجده كند به زن دستور مي دادم

شوهرش را سجده كند.

* خدا بنده اي را پست نشمارد مگر علم و ادب را از او باز دارد.

* يكي از اقسام اصراف اين است كه هر چه مي خواهي بخوري.

* سخن كمتر گوئيد و شيطان مجذوبتان نكند.

* اگر آدميزاد از روزي خويش بگريزد چنانكه از مرگ مي گريزد

روزيش بدو برسد چنانكه مرگ ميرسد.